Ciekawy materiał przygotowany w Ministerstwie Rolnictwa |
Na spotkanie z Branżowymi Związkami Rolniczymi Ministerstwo Rolnictwa przygotowało ciekawy materiał na to spotkanie /jest to fragment dotyczący pszczelarstwa/ Polecamy do przeczytania poniżej |
Materiały na spotkanie 3. Masowe ginięcie pszczół: pestycydy, zaopatrzenie pszczelarzy w dobry cukier, leki dla pszczół przeciw Warronie głównie z BIOWARU – dlaczego wstrzymano produkcję Przyczynami wymierania rodzin pszczelich, są przede wszystkim choroby bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze, niewłaściwe stosowanie leków np. przeciwko warrozie, a także niedożywienie pszczół czy brak wody spowodowany suszą. Na kondycję rodzin pszczelich mają również wpływ warunki utrzymywania pszczół, regularny dostęp do pożytków (nektar i pyłek kwiatowy) oraz korzystna zimowla warunkująca dobry rozwój wiosenny rodzin pszczelich. Podjęcie działań zaradczych, możliwe jest dopiero po dokładnym określeniu przyczyny wymierania rodzin pszczelich. Mając na uwadze powyższe Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach podjął program badawczy mający na celu wyjaśnienie przyczyn masowego ginięcia rodzin pszczelich. Przedmiotem badań są martwe pszczoły i zgromadzone w ulach zapasy pokarmu. Ponadto, w dniu 26 lutego 2009 r. w gmachu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi odbyło się spotkanie, którego organizatorem był Polski Związek Pszczelarski. Głównym tematem tego spotkania były przyczyny masowego ginięcia pszczół. W spotkaniu uczestniczył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który przychylił się do prośby Polskiego Związku Pszczelarskiego o powołanie zespołu roboczego ds. pszczelarstwa, w skład którego mają wejść przedstawiciele pszczelarzy, nauki i Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zespół ten ma na celu m.in. przeanalizowanie problemów, jakie obecnie zaistniały w pszczelarstwie oraz wypracowanie jak najlepszych rozwiązań, które przyczynią się do poprawy sytuacji w sektorze pszczelarskim. W odniesieniu do kwestii leków dla pszczół przeciw warrozie, należy podkreślić, że aktualnie w rejestrze produktów leczniczych weterynaryjnych znajdują się trzy produkty do zwalczania warrozy: Apiwarol (Biowet Puławy), Bayvarol (Bayer) Api Life var (Chemicals Laif SRL). Biowar (Biowet Puławy) to produkt leczniczy weterynaryjny, który nie uzyskał przedłużenia na dopuszczenie do obrotu po 1 stycznia 2009 r. w związku z niespełnieniem wymogów harmonizacji dokumentacji rejestracyjnej nałożonych Traktatem Akcesyjnym. Przyczyny nieuzyskania dopuszczenia znane są producentowi Biowet Puławy. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że Biowar wyprodukowany i dopuszczony do obrotu w roku 2008 r. może pozostawać w obrocie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do końca terminu ważności. Wszystkie produkty lecznicze weterynaryjne przeznaczone dla zwierząt z których lub od których pozyskuje się środki spożywcze posiadają kategorię dostępności - wydawane z przepisu lekarza weterynarii. Tak wiec preparaty dla pszczół do zwalczania warrozy są wydawane z przepisu lekarza weterynarii. Zgodnie z art. 68 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku Prawo Farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 roku Nr 45, poz. 271 z późń. zm.) obrót detaliczny produktami leczniczymi weterynaryjnymi zakupionymi w hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych weterynaryjnych jest prowadzony przez lekarzy weterynarii w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 października 2008 r. w sprawie wykazu podmiotów uprawnionych do zakupu produktów leczniczych weterynaryjnych w hurtowniach farmaceutycznych produktów leczniczych weterynaryjnych (Dz.U. z 2008 r. Nr 203 poz. 1271) nie wskazuje pszczelarzy jako podmiotu uprawnionego do zakupu produktów leczniczych weterynaryjnych, wydawanych z przepisu lekarza weterynarii, w hurtowniach farmaceutycznych produktów leczniczych weterynaryjnych. W związku z powyższymi przepisami pszczelarze nie mogą zaopatrywać się w produkty lecznicze weterynaryjne, wydawane z przepisu lekarza weterynarii, bezpośrednio w hurtowniach farmaceutycznych produktów leczniczych weterynaryjnych lub u producenta. 4. Sprzedaż bezpośrednia problemy pszczelarzy z lekarzami weterynarii. Zgodne z polityką Wspólnoty priorytetową sprawą jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego. W związku z tym, przepisy Unii Europejskiej określają bardzo szczegółowo wymagania, jakie muszą spełniać środki spożywcze wprowadzane na rynek w każdym z państw członkowskich. Podmioty działające na rynku spożywczym powinny zatem zapewniać spełnianie odpowiednich dla ich działalności wymagań, a właściwe władze państw członkowskich powinny monitorować i kontrolować ich spełnianie. W tym celu niezbędna jest rejestracja przez właściwy organ danego państwa członkowskiego wszystkich podmiotów biorących udział w jakimkolwiek z etapów produkcji, przetwarzania lub dystrybucji żywności. Dodatkowo, państwa członkowskie mają obowiązek ustanowić zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego. Ogólne zasady w powyższym zakresie zostały określone w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str.463). Przepisy wspólnotowego prawa żywnościowego, z wyjątkiem rozporządzenia (WE) nr 178/2002, określającego ogólne jego zasady, nie mają jednak zastosowania do małych ilości surowców, w tym nieprzetworzonych produktów pszczelich, wprowadzanych na rynek danego państwa członkowskiego w ramach dostaw bezpośrednich konsumentom końcowym lub dostaw bezpośrednich do zakładów prowadzących handel detaliczny. Państwa członkowskie zostały zobowiązane do uregulowania tej kwestii w przepisach krajowych, które powinny realizować cele przepisów wspólnotowych w tym zakresie. Przepisem krajowym realizującym to zobowiązanie, między innymi w odniesieniu do produktów pszczelich, jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej (Dz. U. z 2007 r. Nr 5, poz. 3  . Rozporządzenie to określa minimalne wymagania weterynaryjne przy produkcji produktów pszczelich sprzedawanych konsumentom końcowym. Celem ich wprowadzenia było umożliwienie produkcji i sprzedaży w warunkach zapewniających bezpieczeństwo żywności i dających gwarancję konsumentom zakupu świeżych i wysokiej jakości produktów. Zastosowanie się do tych wymagań jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa konsumentów. Podkreślić przy tym należy, że tylko niektóre przepisy przedmiotowego rozporządzenia mają zastosowanie do sprzedaży bezpośredniej nieprzetworzonych produktów pszczelich. Oprócz ogólnych wymagań, określających zakres produkcji oraz obszar sprzedaży, przepisy te, określają podstawowe wymagania dla pomieszczeń, w których produkuje się lub sprzedaje produkty pszczele, wymagania w odniesieniu do sprzętu, urządzeń i instalacji mających kontakt z produktami pochodzenia zwierzęcego, wymagania w odniesieniu do osób mających kontakt z produktami pszczelimi, a także wymagania dotyczące warunków w jakich prowadzi się sprzedaż bezpośrednią, opakowań oraz usuwania substancji niejadalnych i odpadów poprodukcyjnych. W kwestii rejestracji podmiotów, które zamierzają prowadzić sprzedaż bezpośrednią nieprzetworzonych produktów pszczelich – procedura ta została określona w ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 127, z późn. zm.). Wpis do rejestru zakładów jest procedurą prostą, wykonywaną przez powiatowego lekarza weterynarii na wniosek podmiotu i nie wymaga jego uprzedniej wizyty w miejscu prowadzenia działalności. W myśl art. 19 ust. 1 ww. ustawy, podmioty zamierzające prowadzić działalność w zakresie sprzedaży bezpośredniej produktów pszczelich w celu uzyskania wpisu do rejestru zakładów, zanim rozpoczną działalność powinny sporządzić projekt technologiczny zakładu (tylko część opisową projektu) i przesłać go wraz z wnioskiem o jego zatwierdzenie do właściwego terytorialnie powiatowego lekarza weterynarii. Powinny również pisemnie powiadomić właściwego terytorialnie powiatowego lekarza weterynarii o zakresie i wielkości produkcji oraz rodzaju produktów pochodzenia zwierzęcego, które będą wprowadzane na rynek. Po uzyskaniu decyzji powiatowego lekarza weterynarii o zatwierdzeniu projektu technologicznego podmiot powinien złożyć wniosek o wpis do rejestru zakładów do właściwego terytorialnie powiatowego lekarza weterynarii w formie pisemnej w terminie co najmniej 30 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności. Elementy, które powinien zawierać wniosek oraz dodatkowe dokumenty, które należy dołączyć do wniosku określa art. 21 w/w ustawy. Obecnie, w Departamencie Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii prowadzone są prace legislacyjne nad zmianą w/w ustawy, w tym zmianie będzie podlegał art. 21 ust. 3, w celu uwzględnienia uwagi zgłoszonej przez środowisko pszczelarzy. W przypadku niektórych podmiotów zajmujących się produkcją produktów pszczelich na małą skalę, w postaci kilku pni pszczelich zlokalizowanych na terenach rekreacyjnych, nie jest możliwe dołączenie do wniosku o rejestrację jednego z dokumentów, wskazanych w obowiązującej ustawie. Zmiana przewiduje, że takie podmioty do wniosku o wpis do rejestru zakładów zamiast wskazanych w ustawie dokumentów będą mogły dołączyć oświadczenie o prowadzeniu działalności w zakresie produkcji produktów pszczelich lub inne dokumenty potwierdzające prowadzenie tej działalności. Reasumując, przytoczone powyżej przepisy dotyczące kwestii rejestracji sprzedaży bezpośredniej produktów pszczelich jak i wymagań weterynaryjnych odnoszących się do tego rodzaju działalności są zgodne z zasadą minimalnych wymagań dla małych przedsiębiorstw. Spełnienie tych wymagań powinno umożliwić prowadzenie sprzedaży bezpośredniej produktów pszczelich w warunkach gwarantujących wysoką jakość i bezpieczeństwo produktów pszczelich. Zaopatrzenie pszczelarzy w dobry cukier 1. Zgodnie z przepisami art. 56 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”  produkcja cukru w Unii Europejskiej może być prowadzona w ramach kwot produkcyjnych. Kwota produkcji cukru dla Polski w roku gospodarczym 2008/2009 wynosi 1 405 608,1 ton i jest przydzielana poszczególnym producentom cukru w drodze decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zakup cukru kwotowego jest możliwy jedynie na warunkach rynkowych. Natomiast cukier wyprodukowany poza kwotą, zgodnie z prawodawstwem unijnym, nie może być przeznaczony jako pasza dla zwierząt. 2. Zdaniem Krajowej Spółki Cukrowej S.A. proponowana przez Polski Związek Pszczelarski wielkość produkcji cukru w ilości ok. 15 tys. ton rocznie zabezpieczająca potrzeby 1,1 mln rodzin pszczelich, nie umożliwia uruchomienia przedsięwzięcia, jako odrębnego, w jednym z wygaszonych zakładów KSC S.A. Uruchomienie takiej produkcji, na warunkach i zasadach proponowanych przez PZP (m.in. rezygnacja z bielenia cukru w zamian za barwienie barwnikiem naturalnym np. sokiem z aronii, uprawa buraków cukrowych z ograniczeniem stosowania zapraw nasiennych np. pestycydów) w cukrowni pracującej, zdaniem Krajowej Spółki Cukrowej S.A., jest ekonomicznie i technicznie nieuzasadnione. KSC S.A. wyraża chęć do podjęcia bezpośrednich rozmów w celu nawiązania współpracy z PZP w ramach funkcjonującej w cukrowniach technologii. W przypadku uzgodnienia warunków dotyczących odbioru cukru, KSC może wyprodukować określoną ilość cukru na potrzeby członków Związku. 3. Zdaniem Polskiego Związku Pszczelarskiego ginięcie pszczół to skutek ich zatrucia pozostałościami substancji aktywnej imidachlopryd zawartymi w cukrze używanym do podkarmiania pszczół. Jednakże wyniki badań Głównego Inspektoratu Sanitarnego i Instytutu Ochrony Środowiska wskazują, że jest mało prawdopodobne, aby zaprawy nasienne zawierające imidachlopryd odpowiednio stosowane stanowiły przyczynę wymierania rodzin pszczelich. Nie wykryto również przekroczenia wartości NDP dla imidachloprydu oraz jej pozostałości w surowcach używanych do produkcji żywności. Substancja aktywna imidachlopryd została dopuszczona do stosowania w środkach ochrony roślin przez Komisję Europejską na mocy Dyrektywy Komisji nr 2008/116/WE z dnia 15 grudnia 2008 r. zmieniającej dyrektywę Rady 91/414/EWG w celu włączenia do niej aklonifenu, imidachloprydu i metazachloru jako substancji czynnych (Dz. UE L 337 str. 86 z 16.12.2008r.). |